Hızla değişen dünyamızda, meydana gelen bilimsel ve teknolojik yenilikler, toplumsal yaşamı da daha karmaşık ve içinden çıkılmaz bir hale getirmiştir. Bunun sonucunda, yeni neslin en iyi yetiştirilmesi, yeteneklerinin israf edilmemesi, hızla değişen dünyaya ve karmaşık toplum yapısına uyumunun en iyi şekilde sağlanması zorunlu hale gelmiştir. Bunun sonucunda PDR hizmetlerinin önemi kavranmış ve tüm dünyada yayılma hızını artırmıştır.Rehberlik öğrenci kişilik hizmetleri bünyesinde düşünülen ve bireyin, yaşamının çeşitli aşamalarında, gelişimine ve uyumuna etki eden faktörlerin bilinmesi ve onun yerinde kararlar veren dengeli bir kişi olması amacını güden hizmetler bütünüdür. Rehberlik kavram ve bir hizmet olarak bireyin gelişimine, bugünkü ve gelecekteki toplumun uyumuna yönelmiştir.
PDR kuşkusuz bir psikolojik yardım hizmetidir. Prof. Dr. Muharrem KEPÇEOĞLU Psikolojik Danışma ile Rehberliği birbirinden ayırmakla beraber, rehberliğin psikolojik danışmayı içerdiğini savunur ve “Rehberliği, bireyin kendini anlaması, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini kendine en uygun düzeyde geliştirilmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzman kişilerce, bireye verilen psikolojik yardım” olarak tanımlar.
Yönetmeliklerde Rehber Öğretmen ; “Asıl görevi öğrencilere yönelik rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri olan öğretmen” olarak tarif edilmiştir. Ancak Rehberlik ve Psikolojik Danışman’ın ne olduğu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.(Talim Terbiye)
yazı kaynağı
Bilgi Eğitim Bilimleri, Psikolojik Danışma, Rehberlik kpss, nedir, pdr, Psikolojik Danışma, Rehberlik, rehberlik ve psikolojik danışma nedir
Kişisel rehberlik, Kepçeoğlu tarafından “Bireylerin kendileri ile ilgili kişisel problemlerin çözümü için yapılan yardımlar” olarak tanımlanmaktadır. Yani kişisel rehberlik hizmetleri belli problem alanlarında kişiye sunulan yardımları içermektedir. Bu problemlerin bir kısmı dışsal gözlenebilme özelliği taşırken, bir kısmı ise kişinin içsel dünyasında saklıdır.
Kişisel rehberlik her türlü kişisel problemlerin çözümlenmesini veya çözümüne yönelik yardım hizmetlerini kapsar. Bu kapsamda yapılacak etkinlikler olarak kimliğini bulma, kendini ve çevresindeki insanları tanıma, anlama ve topluma iyi bir uyum sağlama çabasında olan öğrenciye, bedensel ve duygusal gelişimin ilkeleri, toplumda geçerli olan görgü kuralları, insanlarla daha etkili ilişkiler kurabilme vb. konularda bilgi verilerek bu konular üzerinde düşündürmek yoluyla yardımcı olmak yer alır.
Buna göre kişisel-sosyal rehberlik alanında öğrencilerin
1.Sağlık problemleri
2.İletişim problemleri
3.Kız-erkek ilişkileri
4.Aile ve aile içi ilişkiler
5.Kendine güven, korku, kaygı gibi iç yaşamla ilgili problemler
6.Değer yargıları ile ilgili problemler
7.Benlik tasarımı ile ilgili problemler ile ilgilenilir.
Kişisel-sosyal rehberlik alanında bireye yardım için yapılacak etkinlikler;
#Küçük gruplarda etkileşim
#Psikolojik eğitim
#Sosyal beceri geliştirme
#Oyunlar ve etkinlikler
#Bireysel görüşmeler
Bilgi Eğitim Bilimleri, Rehberlik kişisel rehberlik, Kişisel-Sosyal Rehberlik, Problem Alanlarına Göre Rehberlik
Problem Alanlarına Göre Rehberlik:1. Eğitsel Rehberlik
Eğitsel rehberlik; bireye eğitsel gelişimi alanında belirli yeterlikler kazandırmak, öğrenmesini kolaylaştırmak, karşılaştığı güçlükleri gidermesine yardım etmek, uygun ve etkin bir öğrenme ortamı oluşturulmasını sağlamaya yönelik hizmetler bütünüdür.Eğitsel rehberlik hizmetleri tüm öğrencileri kapsayan planlı, sistemli ve sürekli etkinlikler bütünüdür. Etkinlikler öğrencilere gruplar halinde sunulur ve takım çalışması gerektirir.Eğitsel rehberliğin amacı; öğrencinin okula ve okulun bulunduğu çevreye uyum sağlaması, etkin ders çalışma becerilerini kazanması, eğitsel kararlar vermesi ve seçimler yapması, başarısını engelleyen etmenleri azaltması ya da ortadan kaldırması, ilgi, yetenek eğilim ve özelliklerine uygun bir eğitsel ortam yaratılması, okul yaşamı ile meslek yaşamı arasındaki ilişkinin sağlanması konularında yardımcı olmaktır.
Eğitsel rehberlik hizmetlerinin kapsamı içinde; zamanı iyi kullanma, verimli ders çalışma yolları, plan yapma ve uygulama, öğrenmeye güdüleme, öğrendiklerini unutmadan bellekte saklama, sınavlara hazırlanma, kaynaklardan yararlanma, yeteneklerini geliştirme, öğrenme engellerini aşma, eğitsel seçimler yapma, ilgi, yetenek ve özelliklerini tanıma, öğrenme güçlüklerini, eğitsel ihtiyaçlarını saptamak için öğrenci tanıma çalışmaları, ilgi ve yeteneklerini geliştirici ortamlar düzenleme girmektedir.
Bilgi Eğitim Bilimleri, Rehberlik Eğitsel rehberliğin amacı, Eğitsel Rehberlik, kpss, kpss eğitim bilimleri, Problem Alanlarına Göre Rehberlik
Temel İşlevlerine Göre Rehberlik
a- Uyum sağlayıcı: Bu model, bireysel psikolojik danışma ve vak’a incelemesi sonucunda elde edilen verileri değerlendirmeye ağırlık veren bir rehberlik anlayışıdır. Rehberliğin amacı, bir güçlüğü, bir sıkıntısı olan ya da uyum sağlayıcı yeni davranışlar geliştirmesi için gerekli önlemleri almaktır. Bireyin psikolojik durumu dikkate alınmakla birlikte mevcut ortama uyum sağlamasına yardımcı olunmaktadır.
b- Yöneltici (yönlendirici): Bu rehberlik modelinde danışmanın çalışmaları yöneltici, probleme yönelik, dışarıdan değerlendirici, toplumun ihtiyaç ve çıkarlarına ağırlık veren, objektif verilere dayanan, tek yönlü ve uzmanlaşmış işlemler bütünü olarak görülebilir. Ölçme araçlarından elde edilen veriler yorumlanarak birey hakkında bir karara varılır. Daha çok mesleğe yöneltme alanında kullanılır.
c- Ayarlayıcı: Okulda öğrencilerin öğretim programlarını hazırlamalarında nitelikli programlar geliştirebilmeleri için verilen yardımları kapsamaktadır. Rehberliğin işlevi, öğrencilerin eğitimden en üst düzeyde verimi alarak en iyi biçimde yetiştirilebilmeleri için uygun programların düzenlenmesinde ilgililere yardım etmektir.
d- Geliştirici: Bireysel ve grupla yapılan psikolojik danışma hizmetleri ve derslerde geçirilen yaşantılar yoluyla bireyin benliğini ve çevresini daha iyi tanımasına ve bu ikisi arasındaki ilişki kurabilme gücünü geliştirmesine yardımcı olunur. Gelişim rehberliği olarak bilinen bu model rehberliği eğitici, sürekli, bireysel doyuma önem veren çok yönlü bir yardım olarak görerek bu yardımı uzman liderliğinde çok değişik kişi ve kurumların sağlayabileceği görüşünü benimsemiştir.
e- Önleyici: Öğrencilerin zararlı alışkanlıklar, istenmedik davranışlar vb. kazanmalarını önlemek amacıyla yürütülen rehberlik hizmetleridir. Amaç öğrencide davranış kalıbı oluşmadan önce gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktır. Klasik rehberlik anlayışında acil yardıma yönelik psikolojik danışma ve rehberlik gereksinimi, bireyin içinde bulunduğu duruma ve gelişim düzeyine bağlı olarak ortaya çıkan bir kriz halinde ve acil durumlarda yardım etmek ve gereksinimlerini karşılama yaklaşımıdır. Annesini, babasını, sevdiği birisini, arkadaşını kaybetmek, kriz yaratan hastalık, ana-babasının boşanmaları gibi örseleyici yaşantılarda yapılan acil yardımlar bunlar arasında sayılabilir. Yeni rehberlik anlayışında kriz durumlarında yardımın yanında önleyici rehberlik tekniği de uygulanmaktadır.
f- Tamamlayıcı: Bu anlayışta rehberlik hizmetleri okuldaki eğitim ve öğretim hizmetlerinin tamamlayıcısı ve bütünün bir parçası olarak görülür. Öğrencilerinin okulla uyumu ve derslerdeki başarılarını artırıcı yönde etkinliklere yönelik hizmetler bu alanın kapsamına girebilir.
Bilgi Eğitim Bilimleri, Psikolojik Danışma, Rehberlik ayarlayıcı rehberlik, geliştirici rehberlik, önleyici rehberlik, tamamlayıcı rehberlik, Temel İşlevlerine Göre Rehberlik, Uyum sağlayıcı rehberlik, yöneltici, yönlendirici
Eğitim Alanında Öğretim Basamaklarına Göre Rehberlik
a- Okul öncesi eğitim
b- İlköğretim
c- Ortaöğretim
d- Yükseköğretim
Rehberlik hizmetleri belirtilen öğretim basamaklarına göre verilirken farklı öğretim kademelerindeki öğrencilerin kişisel gerçekleşim gereksinimlerini dikkate alarak düzenlenir. Buna göre her dönemin gelişim özelliklerine göre rehberlik etkinlikleri uygulanır. Kısaca özetlenecek olursa;
Okul Öncesi Eğitim Dönemi Rehberlik Hizmetleri
Kişisel rehberlik alanında çocuğa gelişim dönemi özelliklerine uygun olarak; sosyalleşmesi, kendini anlama ve keşfetmesi, güçlü ve sınırlı yönlerini kavraması, kendini kabul eden bağımsız ve kendine güvenen bir kişilik edinmesi, karar verme becerisi kazanması, cinsel kimliğini kavraması ve duygularını ifade edebilmesi yönünde hizmet verilir.
Bu yaş çocuğu için öncelikli eğitsel rehberlik hizmeti okula uyumun sağlanmasıdır. Bununla birlikte ihtiyaçların karşılamayı öğrenme, okulu, öğretmeni ve arkadaşların sevme, okuma-yazma, matematik gibi temel öğrenme becerilerine ilgi duyma, resim-müzik-spor gibi özel yeteneklere yönelik etkinliklerden hoşlanma, okul kurallarını benimseme, konuşma ve ifade becerisini geliştirmesi amaçlanır.
Mesleki rehberlik alanında kazandırılması hedeflenen davranışlar içinde önceliği çocukta mesleki gelişim açısından var olan eksik yada yanlış kazanımların düzeltilmesi ya da tamamlanması alır. Bu dönemde çocuğa eğitim, iş ve meslek dünyası hakkında bilgi edinme, keşfetme ve tanıma fırsatları sağlanmalıdır. Hedeflere ulaşması için gerekli öğrenme yaşantıları ve aktif olma fırsatı sağlanmalıdır. devamını oku…
Bilgi Eğitim Bilimleri, Rehberlik İlköğretim, Kurumların Niteliklerine Göre Rehberlik, Okul öncesi eğitim, Okul Öncesi Eğitim Dönemi Rehberlik, Ortaöğretim, Psikolojik Danışma, Rehberlik Hizmet Çeşitleri, Yükseköğretim
Kurumların Niteliklerine Göre Rehberlik
a- Eğitim Alanında: En yaygın uygulama alanıdır. Örgün ve yaygın eğitimin yapıldığı tüm kurumlarda uygulanır. Eğitim alanında yapılan rehberlikte amaç, bireyin yetenekleri, ilgi ve ihtiyaçlarını tanıması ve böylece sağlıklı kararlar alarak bir bütün olarak gelişmesinde yardımcı olmaktır.
b- Sağlık Kurumlarında: Sağlık alanında koruyucu sağlık hizmeti olarak rehberlik etkinlikleri yürütülmektedir. İnsanlara sağlığını koruyucu temel bilgiler edinmesi, sağlık kurumlarından etkin bir şekilde yararlanması yönünde rehberlik hizmetleri verilmektedir. Sağlık ocağı, sağlık evi ve ana çocuk sağlığı gibi sağlık kurumlarında özellikle psikiyatri bölümlerinde ve ruh sağlığı merkezlerinde psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri benimsenmiştir. Bu kurumlarda duygusal sorunlara yönelik psikoterapi uygulamaları yönünde hizmet verilir.
c- Sosyal Yardım Kurumlarında: Bu kurumlar içinde korunmaya muhtaç çocuklara yönelik çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları, , yaşlılara yönelik huzur evleri ve rehabilitasyon merkezleri, özürlü bireylerle ilgili rehabilitasyon merkezleri yer alır. Bu merkezlerde psikolojik danışma hizmetleri yürütülür.
d- Endüstri Alanında: İş görenlere yönelik psikolojik yardım hizmetleri yürütülür. Bu tür hizmetlere ihtiyaç, işlerin çeşitlenerek karmaşık hale gelmesi ile çalışanlarda doğan bir takım uyumsuzluklar sonucu belirmiştir. Bu alanda işçilere iş hayatında stresin getirdiği sorunları ve uyumsuzlukları gidermeye dönük rehberlik hizmetleri verilmektedir.
e- Ordu-ceza ve tutuk evleri: Günümüzde bu kurumlarda da psikolojik yardım hizmetleri giderek yaygınlaşmaktadır. Kişi ve yakınlarına gerekli alanlarda psikolojik yardım hizmetleri verilmektedir.
Bilgi Eğitim Bilimleri, Rehberlik Kurumların Niteliklerine Göre Rehberlik, Psikolojik Danışma, Rehberlik Hizmet Çeşitleri
Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmet Çeşitleri:Hizmetlerin Verildiği Birey Sayısına Göre Rehberlik
Rehberlik alanında farklı ölçütler dikkate alınarak değişik sınıflandırmalar yapılmaktadır. Bu ölçütlere göre yapılan sınıflandırmalar rehberlik hizmetlerinin daha ayrıntılı anlaşılması içindir. Bu ölçütler arasında en yaygın olanı rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin; birey sayısına, kurumların niteliğine, eğitim alanına, temel işlevlerine ve problem alanlarına göre sınıflandırılmasıdır.
1) Hizmetlerin Verildiği Birey Sayısına Göre Rehberlik
Birey sayısı ölçüt alındığında rehberlik hizmetleri bireysel rehberlik-bireysel psikolojik danışma; grupla rehberlik-grupla psikolojik danışma şeklinde ayrılır. Bu rehberlik hizmetlerinin özelliklerini aralarındaki farklılıklara göre tanımlayacak olursak:
a- Bireysel rehberlik- Bireysel psikolojik danışma
Bireysel rehberlik ile bireysel psikolojik danışma arasındaki farklar;
1. Bireysel rehberlik ile bireysel psikolojik danışma birbirini destekler, kolaylaştırır ve tamamlar. Ancak, öğrencilerin özellik ve ihtiyaçlarına, eldeki uzman, zaman ve malzeme olanaklarına göre farklılık gösterir. Öğrencilerin daha derindeki tutum, değer, duygu, inanç gibi içselleştirilmiş yönlerine inebilmek için bireysel rehberlik hizmetinden yararlanılır. Bireysel psikolojik danışma ise daha çok zihinsel düzeyde kişiliğin bilinçli seziş, kavrayış ve kontrole yatkın yönlerine dönüktür.
2. Bireysel rehberlikte danışanların uygun seçimler yapabilmeleri ve gerçekçi kararlar alabilmeleri için olgusal bilgiler üzerinde durulur. Bu nedenle hizmet mutlaka psikolojik danışma uzmanlarınca yerine getirmelidir. Bireysel psikolojik danışmada ise bilgi verme hizmetleri gerekli ilkelere uymak koşulu ile öğretmenler tarafından da yerine getirilebilir.
b- Grup rehberliği- Grupla psikolojik danışma:
Grup rehberliği ile grupla psikolojik danışma arasındaki farklar genellikle rehberlik ile psikolojik danışma arasındaki farklardır. Bunlar; devamını oku…
Bilgi Eğitim Bilimleri, Rehberlik Birey Sayısına Göre Rehberlik, Grup rehberliği, Grupla psikolojik danışma, Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmet Çeşitleri
